نرم افزار لیزرل و انجام مدلسازی معادلات ساختاری با آن

در این مقاله در خصوص موارد زیر گفتگو می کنیم:

  • مدل معادلات ساختاری
  • اندیشه اساسی و زیربنایی مدل یابی ساختاری
  • کاربرد روش لیزرل
  • نرم افزار لیزرل
  • تحلیل عاملی اکتشافی
  • تحلیل عاملی تاییدی
  • و آزمون های برازندگی مدل معادلات ساختاری

۱- مدل معادلات ساختاری چیست؟

مدل یابی معادلات ساختاری (Structural equation modeling: SEM) یک تکنیک تحلیل چند متغیری بسیار کلی و نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری و به بیان دقیق‌تر بسط “مدل خطی کلی” (General linear model) یا GLM است. SEM به پژوهشگر امکان می‌دهد مجموعه ای از معادلات رگرسیون را به صورت هم زمان مورد آزمون قرار دهد.

مدل یابی معادله ساختاری یک رویکرد جامع برای آزمون فرضیه‌هایی درباره روابط متغیرهای مشاهده شده و مکنون است که گاه تحلیل ساختاری کوواریانس، مدل یابی علّی و گاه نیز لیزرل (Lisrel) نامیده شده است اما اصطلاح غالب در این روزها، مدل یابی معادله ساختاری یا به گونه خلاصه SEM است. (هومن ۱۳۸۴،۱۱)

از نظر آذر (۱۳۸۱) نیز یکی از قوی‌ترین و مناسب‌ترین روش‌های تجزیه و تحلیل در تحقیقات علوم رفتاری و اجتماعی، تجزیه و تحلیل چند متغیره است زیرا این گونه موضوعات چند متغیره بوده و نمی توان آنها را با شیوه دو متغیری (که هر بار یک متغیر مستقل با یک متغیر وابسته در نظر گرفته می‌شود) حل نمود.

«تجزیه و تحلیل ساختارهای کوواریانس» یا همان «مدل یابی معادلات ساختاری»، یکی از اصلی‌ترین روش‌های تجزیه و تحلیل ساختار داده‌های پیچیده و یکی از روش‌های نو برای بررسی روابط علت و معلولی است و به معنی تجزیه و تحلیل متغیرهای مختلفی است که در یک ساختار مبتنی بر تئوری، تاثیرات همزمان متغیرها را به هم نشان می‌دهد. از طریق این روش می‌توان قابل قبول بودن مدل‌های نظری را در جامعه‌های خاص با استفاده از داده‌های همبستگی، غیر آزمایشی و آزمایشی آزمود.

۲- اندیشه اساسی و زیربنایی مدل یابی ساختاری

یکی از مفاهیم اساسی که در آمار کاربردی در سطح متوسط وجود دارد اثر انتقالهای جمع پذیر و ضرب پذیر در فهرستی از اعداد است. یعنی اگر هر یک از اعداد یک فهرست در مقدار ثابت K ضرب شود میانگین اعداد در همان K ضرب می‌شود و به این ترتیب، انحراف معیار استاندارد در مقدار قدر مطلق  K  ضرب خواهد شد.

نکته این است که اگر مجموعه ای از اعداد X با مجموعه دیگری از اعداد Y از طریق معادله Y=4X   مرتبط باشند در این صورت واریانس Y باید ۱۶ برابر واریانس X باشد و بنابراین از طریق مقایسه واریانس‌های X و Y می‌توانید به گونه غیر مستقیم این فرضیه را که Y و X از طریق معادله Y=4X با هم مرتبط هستند را بیازمایید.

این اندیشه از طریق تعدادی معادلات خطی از راه‌های مختلف به چندین متغیر مرتبط با هم تعمیم داده می‌شود. هرچند قواعد آن پیچیده‌تر و محاسبات دشوارتر می‌شود، اما پیام کلی ثابت می‌ماند. یعنی با بررسی واریانسها و کوواریانسهای متغیرها می‌توانید این فرضیه را که “متغیرها از طریق مجموعه ای از روابط خطی با هم مرتبط اند” را بیازمایید.

توسعه مدل‌های علّی و همگرایی روش‌های اقتصادسنجی، روان سنجی و غیره

توسعه مدل‌های علّی متغیرهای مکنون معرف همگرایی سنتهای پژوهشی نسبتا مستقل در روان سنجی، اقتصادسنجی، زیست شناسی و بسیاری از روشهای قبلا آشناست که آنها را به شکل چهارچوبی وسیع در می‌آورد. مفاهیم متغیرهای مکنون (Latent variables)  در مقابل متغیرهای مشاهده شده (Observed variables)  و خطا در متغیرها، تاریخی طولانی دارد.

در اقتصادسنجی آثار جهت دار هم زمان چند متغیر بر متغیرهای دیگر، تحت برچسب مدلهای معادله همزمان بسیار مورد مطالعه قرار گرفته است. در روان سنجی به عنوان تحلیل عاملی و تئوری اعتبار توسعه یافته و شالوده اساسی بسیاری از پژوهش‌های اندازه گیری در روانسنجی می‌باشد. در زیست شناسی، یک سنت مشابه همواره با مدلهای معادلات همزمان (گاه با متغیرهای مکنون) در زمینه نمایش و طرح برآورده در تحلیل مسیر سر و کار دارد.

۳- موارد کاربرد روش لیزرل

روش لیزرل ضمن آنکه ضرایب مجهول مجموعه معادلات ساختاری خطی را برآورد می‌کند برای برازش مدلهایی که شامل متغیرهای مکنون، خطاهای اندازه گیری در هر یک از متغیرهای وابسته و مستقل، علیت دو سویه، هم زمانی و وابستگی متقابل می‌باشد طرح ریزی گردیده است.

اما این روش را می‌توان به عنوان موارد خاصی برای روشهای تحلیل عاملی تاییدی، تحلیل رگرسیون چند متغیری، تحلیل مسیر، مدلهای اقتصادی خاص داده‌های وابسته به زمان، مدلهای برگشت پذیر و برگشت ناپذیر برای داده‌های مقطعی/ طولی، مدلهای ساختاری کوواریانس و تحلیل چند نمونه ای (مانند آزمون فرضیه‌های برابری ماتریس کوواریانس های، برابری ماتریس همبستگی ها، برابری معادلات و ساختارهای عاملی و غیره) نیز به کار برد.

۴- نرم افزار لیزرل چیست؟

لیزرل یک محصول نرم افزاری است که به منظور برآورد و آزمون مدلهای معادلات ساختاری طراحی و از سوی “شرکت بین المللی نرم افزار علمی”

Scientific software international  (www.ssicentral.com)

به بازار عرضه شده است. این نرم افزار با استفاده از همبستگی و کوواریانس اندازه گیری شده، می‌تواند مقادیر بارهای عاملی، واریانسها و خطاهای متغیرهای مکنون را برآورد یا استنباط کند و از آن می‌توان برای اجرای تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی مرتبه دوم، تحلیل عاملی تاییدی و همچنین تحلیل مسیر (مدل یابی علت و معلولی با متغیرهای مکنون) استفاده کرد.

تحلیل ساختاری کوواریانس که به آن روابط خطی ساختاری نیز می گویند، یکی از تکنیک های تحلیل مدل معادلات ساختاری است. جالب است بدانید که نام LISREL از عبارت

Linear Structural Relations 

که به معنای روابط خطی ساختاری است، بدست آمده است.

۵- تحلیل عاملی اکتشافی (efa) و تحلیل عاملی تاییدی (cfa)

تحلیل عاملی می‌تواند دو صورت اکتشافی و تاییدی داشته باشد. اینکه کدام یک از این دو روش باید در تحلیل عاملی به کار رود مبتنی بر هدف تحلیل داده هاست.

تحلیل عاملی اکتشافی

در تحلیل عاملی اکتشافی(Exploratory factor analysis) پژوهشگر به دنبال بررسی داده‌های تجربی به منظور کشف و شناسایی شاخص‌ها و نیز روابط بین آنهاست و این کار را بدون تحمیل هر گونه مدل معینی انجام می‌دهد. به بیان دیگر تحلیل عاملی اکتشافی علاوه بر آنکه ارزش تجسسی یا پیشنهادی دارد می‌تواند ساختارساز، مدل ساز یا فرضیه ساز باشد.

تحلیل اکتشافی وقتی به کار می‌رود که پژوهشگر شواهد کافی قبلی و پیش تجربی برای تشکیل فرضیه درباره تعداد عامل‌های زیربنایی داده‌ها نداشته و به واقع مایل باشد درباره تعیین تعداد یا ماهیت عامل‌هایی که همپراشی بین متغیرها را توجیه می‌کنند داده‌ها را بکاود. بنابر این تحلیل عاملی اکتشافی بیشتر به عنوان یک روش تدوین و تولید تئوری و نه یک روش آزمون تئوری در نظر گرفته می‌شود.

تحلیل عاملی اکتشافی روشی است که اغلب برای کشف و اندازه گیری منابع مکنون پراش و همپراش در اندازه گیری‌های مشاهده شده به کار می‌رود. پژوهشگران به این واقعیت پی برده اند که تحلیل عاملی اکتشافی می‌تواند در مراحل اولیه تجربه یا پرورش تستها کاملا مفید باشد. توانشهای ذهنی نخستین ترستون، ساختار هوش گیلفورد نمونه‌های خوبی برای این مطلب می‌باشد. اما هر چه دانش بیشتری درباره طبیعت اندازه گیری‌های روانی و اجتماعی به دست آید ممکن است کمتر به عنوان یک ابزار مفید به کار رود و حتی ممکن است بازدارنده نیز باشد.

از سوی دیگر بیشتر مطالعات ممکن است تا حدی هم اکتشافی و هم تاییدی باشند زیرا شامل متغیر معلوم و تعدادی متغیر مجهول‌اند. متغیرهای معلوم را باید با دقت زیادی انتخاب کرد تا حتی الامکان درباره متغیرهای نامعلومی که استخراج می‌شود اطلاعات بیشتری فراهم‌اید. مطلوب آن است که فرضیه ای که از طریق روش‌های تحلیل اکتشافی تدوین می‌شود از طریق قرار گرفتن در معرض روش‌های آماری دقیق‌تر تایید یا رد شود. تحلیل عاملی اکتشافی نیازمند نمونه‌هایی با حجم بسیار زیاد می‌باشد.

تحلیل عاملی تاییدی

در تحلیل عاملی تاییدی (Confirmatory factor analysis) ، پژوهشگر به دنبال تهیه مدلی است که فرض می‌شود داده‌های تجربی را بر پایه چند پارامتر نسبتا اندک، توصیف تبیین یا توجیه می‌کند. این مدل مبتنی بر اطلاعات پیش تجربی درباره ساختار داده هاست که می‌تواند به شکل:

۱) یک تئوری یا فرضیه

۲) یک طرح طبقه بندی کننده معین برای گویه‌ها یا پاره تستها در انطباق با ویژگی‌های عینی شکل و محتوا

۳)شرایط معلوم تجربی

و یا    ۴) دانش حاصل از مطالعات قبلی درباره داده‌های وسیع باشد.

تمایز مهم روش‌های تحلیل اکتشافی و تاییدی در این است که روش اکتشافی با صرفه‌ترین روش تبیین واریانس مشترک زیربنایی یک ماتریس همبستگی را مشخص می‌کند. در حالی که روش‌های تاییدی (آزمون فرضیه) تعیین می‌کنند که داده‌ها با یک ساختار عاملی معین (که در فرضیه آمده) هماهنگ اند یا نه.

ضمنا خاطر نشان می شود برای دریافت ویدئوی آموزشی تحلیل عاملی تاییدی در نرم افزار لیزرل می توانید به این صفحه مراجعه نمایید:

آموزش تصویری تحلیل عاملی تاییدی

۶- آزمون‌های برازندگی مدل کلی

با آنکه انواع گوناگون آزمون‌ها که به گونه کلی شاخص‌های برازندگی(Fitting indexes) نامیده می‌شوند پیوسته در حال مقایسه، توسعه و تکامل می‌باشند اما هنوز درباره حتی یک آزمون بهینه نیز توافق همگانی وجود ندارد. نتیجه آن است که مقاله‌های مختلف، شاخص‌های مختلفی را ارائه کرده اند و حتی نگارش‌های مشهور برنامه‌های SEM مانند نرم افزارهای lisrel, Amos, EQS نیز تعداد زیادی از شاخص‌های برازندگی به دست می‌دهند.(هومن۱۳۸۴ ،۲۳۵)

این شاخص‌ها به شیوه‌های مختلفی طبقه بندی شده اند که یکی از عمده‌ترین آنها طبقه بندی به صورت مطلق، نسبی و تعدیل یافته می‌باشد. برخی از این شاخص ها عبارتند از:

۱-۶- شاخص‌های  GFI و  AGFI

شاخص GFI – Goodness of fit index  مقدار نسبی واریانس‌ها و کوواریانس‌ها را به گونه مشترک از طریق مدل ارزیابی می‌کند. دامنه تغییرات GFI بین صفر و یک می‌باشد. مقدار GFI باید برابر یا بزرگتر از  ۰.۰۹  باشد.

شاخص برازندگی دیگر Adjusted Goodness of Fit Index – AGFI    یا همان مقدار تعدیل یافته شاخص GFI برای درجه آزادی می‌باشد. این مشخصه معادل با کاربرد میانگین مجذورات به جای مجموع مجذورات در صورت و مخرج (۱- GFI) است. مقدار این شاخص نیز بین صفر و یک می‌باشد. شاخص‌های GFI  و  AGFI  را که جارزکاگ و سوربوم (۱۹۸۹) پیشنهاد کرده اند بستگی به حجم نمونه ندارد.

۲-۶- شاخص RMSEA

این شاخص , ریشه میانگین مجذورات تقریب می‌باشد.

شاخص Root Mean Square Error of Approximation – RMSEA برای مدل‌های خوب برابر ۰.۰۵ یا کمتر است. مدلهایی که RMSEA  آنها ۰.۱ باشد برازش ضعیفی دارند.

۳-۶- مجذور کای

آزمون مجذور کای (خی دو) این فرضیه را مدل مورد نظر هماهنگ با الگوی همپراشی بین متغیرهای مشاهده شده است را می‌آزماید، کمیت خی دو بسیار به حجم نمونه وابسته می‌باشد و نمونه بزرگ کمیت خی دو را بیش از آنچه که بتوان آن را به غلط بودن مدل نسبت داد, افزایش می‌دهد. (هومن.۱۳۸۴. ۴۲۲).

۴-۶- شاخص  NFI و CFI

شاخصNFI (که شاخص بنتلر-بونت هم نامیده می‌شود) برای مقادیر بالای ۰.۰۹  قابل قبول و نشانه برازندگی مدل است. شاخص CFI  بزرگتر از ۰.۰۹  قابل قبول و نشانه برازندگی مدل است. این شاخص از طریق مقایسه یک مدل به اصطلاح مستقل که در آن بین متغیرها هیچ رابطه ای نیست با مدل پیشنهادی مورد نظر، مقدار بهبود را نیز می‌آزماید. شاخص CFI  از لحاظ معنا مانند NFI  است با این تفاوت که برای حجم گروه نمونه جریمه می‌دهد.

شاخص‌های دیگری نیز در خروجی نرم افزار لیزرل دیده می‌شوند که برخی مثل AIC,  CAIC  ECVA  برای تعیین برازنده‌ترین مدل از میان چند مدل مورد توجه قرار می‌گیرند.

برای مثال مدلی که دارای کوچکترین AIC ,CAIC ,ECVA باشد برازنده‌تر است.(هومن۱۳۸۴ ،۲۴۴-۲۳۵) برخی از شاخص‌ها نیز به شدت وابسته به حجم نمونه اند و در حجم نمونه‌های بالا می‌توانند معنا داشته باشند.

 

 

با استفاده از بخش نظرات در انتهای صفحات سایت، می توانید سوالات و نظرات خود را پیرامون آن مطلب درج نمایید یا اینکه نظرات سایر دانش پژوهان را بخوانید. برای جستجو میان کامنتها از Ctrl + f استفاده نمایید. ضمنا از طریق ایمیل از پاسخ ما به سوال خود مطلع خواهید شد.
برچسب ها

حدیثه دهقان

به عنوان یکی از با سابقه ترین پرسنل شرکت آماری اطمینان شرق، تلاش می کنم کار خود در زمینه پیگیری و انجام سفارشات تحلیل با نرم افزارهای معادلات ساختاری را به خوبی انجام دهم. واتس اپ، سروش یا تلگرام من (برای سفارش کار یا هر گونه سوال): 09198180991

‫۵۰ نظرها

  1. باسلام
    می خاستم بدونم نرم افزارهای لیزرل واموس در تحلیل معادلات ساختاری تاچه می زان تفاوت دارند ؟فصل چهارم پایاننامه رو با اموس انجام دادم ولی استادراهنمام گفته لیزرل برای رشته ای مدیریت مناسبتره .این منطق برای انتخاب نرمافزار تحلیلی درسته ؟

    1. سلام. فرق چندانی باهم ندارند و نتایج در حد خیلی کم (چند صدم درصد) ممکنه باهم تفاوت داشته باشه. و حتی ایموس شاخص های برازش بیشتری داره. شکل گرافیکی لیزرل زیباتر هست و در مدیریت کاربرد بیشتری داره. ولی از آنجا که نوع نرم افزار رو باید استاد راهنما تعیین و تایید کنن باید تابع نظر ایشون باشید.

  2. با سلام
    در صورت امکان میشه راهنمایی بفرمایید Error زیر در هنگام اجرا کردن مدل در نرم‌افزار لیزرل به چه معناست؟
    The solution was found non-admissible after 50 iterations. The following solution is preliminary and is provided only for the purpose of tracing the source of the problem. Setting AD> 50 or AD=OFF may solve the problem

    1. سلام؛ مدل بزرگ یا تعداد سوالات پرسشنامه زیاد هست و با حجم نمونه تناسب نداره.
      یا باید مدل رو کوچکتر (روابط کمتر) و یا تعداد متغیرهای آشکار رو کاهش داد و یا حجم نمونه رو افزایش داد.
      کاهش متغیرهای آشکار و روابط برای رفع این خطا بهتر جواب میده.

  3. با سلام مجدد،
    نه امکان جمع‌آوری داده‌های بیشتر را دارم نه امکان کوچکتر کردن مدل!
    آیا راه‌حلی وجود دارد که مدل را در نرم‌افزار لیزرل اجرا کنم یا باید از نرم‌افزارهای دیگری استفاده کرد؟ در صورت استفاده از نرم‌افزار جدید پیشنهاد شما چیست؟
    پیشاپیش از زمانی که مصروف می‌دارید کمال تشکر را دارم.

  4. سلام وقت بخیر و ممنون از سایت خوبتون
    من به مشکل خوردم در نرم افزار لیزرل
    برنامه در انتها بهم خروجی نمی ده
    می شه راهنماییم کنید

    1. سلام. ممنون.
      احتمالا یا مدل بزرگی دارید. یا تعداد سوالات پرسشنامه زیاد هست و یا داده ها مناسب نیستند. برای مشکل اول و دوم راه حل کوچک کردن مدل و کم کردن سوالات پرسشنامه هست. و راه حل داده های نامناسب جمع آوری مجدد داده یا اصلاح داده می باشد.

  5. سلام من جامعه آماریم ۷۵۰ تا هست که با کوکران به ۲۵۴ حجم نمونه م شده
    سوالات پرسشنامه م ۳۷تا و بیشترین تعداد سوالات متغیرم ۹ تاست
    الان از کدوم نرم افزار میتونم استفاده کنم؟
    مشاورم گفته معادلات ساختاری هست و باید از لیزرل یا pls استفاده کنی

    1. سلام. اگر معادلات ساختاری دارید بهتر هست از لیزرل استفاده کنید. چون حجم نمونه بیشتر از ۲۰۰ نفر هست و تعداد سوالات پرسشنامه شما خیلی زیاد نیست.
      اگر لیزرل جواب مطلوب نداد و مشکل قابل رفع نبود آن زمان می توانید از نرم‌افزار اسمارت پی ال اس استفاده کنید.

  6. با سلام من با نرم افزار لیزرل کار میکنم و وقتی نمودار ها را ترسیم میکنم run lisrel را میزنم همش هشدار میده variable…..isn’t defined. من جاهای هر کدوم را هم عوض میکنم هر دفعه برای یکی از متغیرها این هشدار را میده.میشه خواهشا راهنماییم کنین.

    1. سلام.ابتدا دقت بفرمایید که نرم افزار دقیق نصب شده باشد.
      شاید نام مشترک وجود دارد. یا متغیر ها به خوبی نام دهی نشده اند. مخصوصا متغیرهای پنهان. حتما فایلی که از آن داده فراخوانی میشود با نام لاتین باشد.

      1. خیلی ممنون به همین شیوه برطرف شد.🙏🙏ببخشید که دوباره سوالی میپرسم اگر هنگام گرفتن گزارش p-value صفر به دست اید این مشکلی محسوب می شود؟

    1. سلام. نرم افزار لیزرل این خروجی ها را مستقیم و کامل ارائه نمی دهد. می توان به صورت دستی و با استفاده از فرمول ها این موارد را به دست آورد.
      نرم افزار اسمارت پی ال اس برای روایی واگرا و همگرا و سازه مناسب هست و باید از آن استفاده کنید.

  7. خیلی ممنون، فقط من مقاله رو فرستادم نشریه اصلاحیه خورده، بنظرتون اینارو دستی حساب کنم یا کلا نرم افزارو تغییر بدم؟

    1. خواهش. بستگی به نشریه داره که آیا از شما دستی قبول می کند یا اینکه فقط خروجی نرم افزار را ملاک عمل قرار می دهد.

  8. سلام وقت بخیر
    اگه متعیر هدف ما دارای چند سطح باشه آیا میشه رابطه متغیرهای مستقل رو بر یک سطح از متغیر هدف رو فهمید؟یعنی متغیرهای تاثیرگذار بر یک سطح از متغیر هدف رو میخوام ببینم چقدر تاثیر دارند.

    1. سلام. متوجه منظور و علت سوال تان نشدم. بهرحال در معادلات ساختاری بررسی تاثیر بر تمام سطوح متغیر هدف انجام می شود نه فقط یک سطح آن.
      می توانید از آزمون تی مستقل و یا مقایسه میانگین ها استفاده نمایید در نرم افزار spss.

  9. سلام من برای پایان نامم پرسشنامه تهییه کردم و خاستم برای ازمون فرضیه ها از روش معادلات ساختاری و تحلیل عامل تاییدی استفاده کنم میشه بگی فرقشون چیه و دقیقا روش تحلیل عامل تاییدی چیه و مراحلش چیه

    1. سلام.
      روش تحلیل تاییدی زمانی استفاده می شود که پرسشنامه اندازه تاثیر رو سنجیده باشد و متغیر مستقل و وابسته جداگانه اندازه گیری نشده باشد.
      روش معادلات ساختاری زمانی استفاده می شود که متغیر مستقل و وابسته جداگانه اندازه گیری شده باشند.
      روش گشتاور متمایز یکی از روش های معادلات ساختاری هست. و برای کارهای پرسشنامه ای مناسب نیست.
      شما می تونید برای پیدا کردن جواب این سوال به کتاب های آموزش نرم‌افزار ایموس مراجعه نمایید

  10. سلام وقت خوش
    حدود ۱۸۰ پرسشنامه ۶۲ سوالی دارم که شامل ۳ پرسشنامه استاندارد سنجش متغیر مستقل ، وابسته و میانجی است .
    با توجه به تعداد زیاد سوالات بهترین نرم افزار برای مدلسازی علّی چیست؟ لیزرل یا SMART PLS ؟ ؟
    با تشکر از شما

    1. سلام. برای تعداد پرسشنامه کمتر از ۲۰۰ نمی توان از نرم افزار لیزرل استفاده کرد. بنابراین باید از اسمارت پی ال اس استفاده کنید.

  11. سلام پرسشنامه های من ۲۳۵تاست با جامعه نامحدود از نرم افزار اس پی اس استفاده کردم ولی استادم میگن از لیزرل باید استفاده کرد ایا با این تعداد پرسشنامه میشه ا معادلات ساختاری استفاده کرد؟.

  12. سلام، موضوع پژوهش من “شناسایی و اولویت بندی عوامل توانمندساز منابع انسانی” هست. ۲۰ تا عامل رو شناسایی کردم بعد با روش دلفی فازی و از دید ۱۵ نفر خبره، غربالگری کردم تا شاید تعدادی از عوامل حذف بشن ولی همه عوامل تایید شدن و هیچ عاملی حذف نشد. در مرحله بعد میخوام عوامل رو با روش ahp رتبه بندی کنم. چون تعداد عوامل زیاد بودن، واسه همین به فکر تعیین ی مدل افتادم. با استفاده از همون پرسشنامه دلفی و با کمک تحلیل عاملی اکتشافی، ۲۰ تا عامل رو بررسی کردم. تحلیل عاملی اکتشافی ۲۰ تا عامل رو در ۳ تا خوشه دسته بندی کرد که جوابش هم منطقی بود. رو همین حساب اسم خوشه یک رو عوامل سازمانی، اسم خوشه دوم رو عوامل محیطی و اسم خوشه ۳ رو عوامل فردی گذاشتم.
    سؤالی که واسم پیش اومده اینه که آیا نیاز هست و یا اصلا امکانش هست که با استفاده از ی روش (مثلا معادلات ساختاری) مدل م رو تأیید کنم یا نه؟
    (از طرفی خب تعداد نمونه من هم که همون متخصصان هستن، ۱۵ نفر هست که با روش هدفمند انتخاب شدن و تعدادشون محدوده)

    1. سلام. اگر از روش ای اچ پی بخواین لازم نیست که معادلات ساختاری بررسی بشه.
      چون طراحی پرسشنامه هاشون با هم فرق می کنه.
      غیر از این که دو نوع پرسشنامه طراحی کنید.
      در ضمن شما معادلات ساختاری ندارید و اگر پرسشنامه هم با طیف لیکرت طراحی کردید باید از تحلیل عاملی تاییدی مرتبه دوم استفاده کنید.

  13. سلام با تشکر از سایت خوبتون
    من در حال انجام پایان نامه در زمینه ارائه الگوی منابع انسانی هستم. خواستم ببینم روش تجزیه و تحلیل من به شیوه زیر درست می باشد؟؟:
    « در راستای شناسایی ابعاد و شاخص های مؤثر بر اساس روش تحلیل دلفی، کار می شود. سپس جهت تعیین و تحلیل روابط درونی معیارها از فرآیند تحلیل شبکه یا همان ANP استفاده می گردد و در نهایت برای تعیین روابط میان شاخص ها و معیارها از نرم افزار LISREL جهت انجام روش معادلات ساختاری SEM، تبیین روابط و ایجاد یک مدل بهره گرفته می شود.»
    ممنون می شم راهنمایی کنید؟

    1. سلام. خواهش.
      باید اطلاعات شما را از قبیل پروپوزال و اهداف و پرسشنامه داشته باشیم تا بتوانیم به شما کمک کنیم. در واتس آپ با ما ارتباط بگیرید و سفارش تحلیل یا درخواست مشاوره بدهید.

  14. با سلام
    چگونه می توان درلیزرل یک مدل معادلات ساختاری تعریف کرد که در آن بتوان از یک متغیر آشکار به یک متغیر پنهان فلش وصل کرد؟ یعنی اثر یک متغیر آشکار مانند سن را روی یک متغیر پنهان بخواهیم بررسی کنیم چگونه باید متغیر ها را تعریف کنیم که بتوان فلش را وصل کرد.

    1. سلام نرم افزار لیزرل برای این نوع رابطه ها مناسب نیست. می توانید از نرم افزار اسمارت پی ال اس استفاده کنید.

  15. سلام در نرم افزار لیزرل چه جوری معنادار بودن مسیر غیر مستقیم رو بدونم؟ نیاز به خطای استاندارد مسیرهای اصلی هست اما این خطاها در مدل نیومدن؟ چیکار میشه کرد؟

    1. سلام. خطاها در خروجی گزارش می شوند. و معنی داری مسیر غیر مستقیم را می توان با آزمون سوبل به دست آورد.

  16. سلام. اشکال ندارد. این نرم افزار برای حجم نمونه بالای ۲۰۰ مناسب است. ولی ممکن است مدل برازش مناسبی نداشته باشد چون تعداد سوالات پرسشنامه زیاد است.

  17. سلام من برای پایانامم (۲۱۰پرسشنامه ۱۵۰ سوالی)هم باید امار توصیفی(میانگین و ..) و هم معادلات ساختاری رو بدست بیارم.ایا نرم افزارلیزرل میتونه همرو برام بدست بیاره؟ یا باید بخش آمار توصیفیشو با spss و بخش معادلات ساختاریو با نرم افزار لیزرل جداگانه بدست بیارم؟

    1. سلام. بخش آمار توصیفی را باید با اس پی اس اس و بخش معادلات ساختاری را با لیزرل انجام دهید.

  18. باسلام
    ۲۰۰ پرسشنامه ۳۸ سوالی دارم وقتی در نرم افزار لیزرل برای یکی از متغبرعای مکنون تحلیل مسیر انجام میدهم یا خطای همگرا نبودن میدهد یا درصورت ران شدن بقیه متغیرهای مکنونی که وارد کرده ام حذف می کند. مشکل کارم کجاست؟

    1. سلام. این سوال خیلی کلی است و نیاز به جزئیات بیشتری است. در واتس اپ با همکارمان ارتباط بگیرید.

  19. سلام متغیر مستقل من ۲زیر مقیاس اصلی دارد و با توجه به نقطه برش در پرسشنامه میشه ۲ سبک دیگه از داخلش محاسبه کرد اما به خاطر اینکه ۲ سبکی که با نقطه برش به دست می آیند کمی نیستند و سوالی در پرسشنامه به آنها تعلق نمی گیرد در روش معادلات ساختاری چطور میشه متغیرههای غیرکمی رو نیز در مدل برآورد کرد

    1. سلام. باید حتما بتوان متغیرها را کمی نمود، وگرنه نمی توان آنها را داخل مدل وارد کرد.

  20. سلام. وقت بخیر. در حال انجام رساله ای هستم که در بخشی از اون از روش دلفی فازی استفاده میشه. میخوام برای پرسش نامه این مرحله (با ۶۲ گویه و ۷۹ پاسخ دهنده) تحلیل عاملی تائیدی انجام بدم. کل این پرسش نامه در مورد مدلسازی یک پدیده است و نمیخواد ارتباط علی متغیرهایی رو بررسی کنه. پیش از این از لیرزل استفاده کردم و نرم افزار نمیتونست داده ها رو بخونه یا در زمان اجرای تحلیل خطاهایی رو اعلام میکرد. با این شرایط میتونم از نرم افزار اسمارت پی ال اس استفاده کنم؟ یا این نرم افزار صرفاً برای مدلهای رگرسیونی، و نه تحلیل عاملی تائیدی مرتبه اول یا دوم شاخصها و مؤلفه های یک پدیده، قابل استفاده است؟
    پیشاپیش بابت پاسخگوییتون ممنونم

    1. سلام. با نرم افزار و روش پی ال اس تحلیل تاییدی مرتبه دوم رو میشه گرفت که همون قابل قبول هست. چون روش بررسی روایی در پی ال اس متفاوته و نیازی به تحلیل تاییدی مرتبه اول نیست

      1. سلام. از پاسخگویی ارزشمند شما بسیار سپاسگزارم.
        الحمدلله کارم انجام شد.
        با آرزوی بهترینها برای شما و خانواده محترمتان

  21. با سلام. آیا از این نرم افزار می توان برای مدلسازی ریاضی نیز استفاده کرد. محدودیت های این نرم افزار چیست

    1. سلام. فکر نکنم. فرق مدلسازی ریاضی با مدلسازی آماری این است که در آمار ما هیچ وقت از قطعیت صحبت نمی کنیم و همه جا از بیشترین احتمال رخداد می گوییم. مسائل اجتماعی اینطوری است و هیچ وقت نمیشه گفت صد درصد این گونه خواهد شد.
      اما در ریاضیات برعکس همیشه دو دو تا میشه چهار تا. در حالی که در آمار مثلا میگیم به احتمال ۹۵ درصد دو دو تا میشه چهار تا!

  22. باسلام وعرض ادب
    چرا در تحیل های آماری لیزرل همیشه اولین سئوال مشاهده گر در مدل حذف ومقدار T برای آن مشخص نمی شود.
    سپاس

    1. سلام. اولین سوال به عنوان سوال پایه در نظر گرفته میشه تا بتونه متغیر پنهان رو پیش بینی کنه.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا

سلام دانش پژوه عزیز؛

1- بهترین راه ارتباط با ما (سفارش انجام تحلیل آماری یا مشاوره یا سوال) واتساپ می باشد. زیرا لازم است قبل از هر پاسخی، فایلهای ارسالی شما بررسی شوند. فایلهایی مثل پرسشنامه، داده ها، مدل و فرضیات و امثال آن. یا اینکه به متخصص مربوطه ارجاع گردید.

شرکت آماری اطمینان شرق

بستن
بستن
Open chat
1
سلام. چنانچه قصد سفارش تحلیل دارید، می توانید از طریق واتس آپ {09198180991} با ما ارتباط بگیرید.
یا روی این آیکن واتس آپ کلیک کنید:
Powered by