تحلیل مسیر در معادلات ساختاری

تحلیل مسیر که برای نخستین بار از سوی سوول رایت توسعه یافت گسترش روش های رگرسیون و در حقیقت، کاربرد رگرسیون چندمتغیری در ارتباط با تدوین بارز مدل های علی است. هدف آن به دست آوردن برآوردهای کمی روابط علی بین مجموعه ای از متغیرهاست. روابط بین متغیرها در یک جهت جریان می یابد و به عنوان مسیرهای متمایزی در نظر گرفته می شود.

مفاهیم تحلیل مسیر در بهترین صورت از طریق ویژگی عمده آن یعنی نمودار مسیر که پیوندهای علی احتمالی بین متغیرها را آشکار می سازد، تبیین می شود. برای تهیه نمودار مسیر، اسامی متغیرها را نوشته و از هر متغیر پیکانی به سوی متغیر دیگری که معتقدیم در آن تاثیر دارد رسم می کنیم. برای درک بهتر مطلب ارجح است بین نمودارهای درونداد و برونداد تمایز قایل شویم. نمودار درونداد از پیش برای کمک به تحلیل رسم می شود و بیانگر پیوندهای علی پیش بینی شده از سوی فرضیه پژوهشگر است. اما نمودار برونداد آنچه را که واقعا در نتیجه تحلیل آماری به دست آمده است نشان می دهد.

تحلیل مسیر چه کاری می تواند انجام دهد؟

آنچه با اجرای این روش می توان انجام داد، بررسی الگوی روابط بین چندین متغیر است، در حالی که رابطه احتمالی علی میان آنها تایید و رد نمی شود. روشن است که اگر دو یا چند فرضیه علی از پیش تعیین شده را بتوان در یک نمودار مسیر درونداد نمایش داد، اندازه های نسبی ضرایب مسیر در نمودار برونداد ممکن است بیان کند که کدام یک از آنها از طریق داده ها بهتر پشتیبانی می شود.

نخستین گام در تحلیل مسیر، تعیین یک مدل ساختاری پیش تجربی است که همه متغیرهای مورد علاقه پژوهشگر را در بر می گیرد. مدل ساختاری شامل یک مجموعه معادله ساختاری است که روابط علی ممکن بین متغیرها را توصیف می کند. در این فرآیند ابتدا یک سلسله مراتب علی مطرح می شود که درآن برخی متغیرها ممکن است علت احتمالی متغیرهای دیگر باشد، اما به طور قطع نمی تواند معلول آنها باشد. به بیان دیگر، ترتیب متغیرها به گونه ای است که متغیری که در مرتبه بالاتر این سلسله مراتب قرار دارد ممکن است علت متغیر مرتبه پایین تر از آن باشد، اما بعید است متغیر پایین تر علت متغیر مرتبه بالاتر از آن باشد.

تجزیه همبستگی های مشاهده شده

یکی از مزایای عمده تحلیل مسیر آن است که پژوهشگر را قادر می سازد که آثار مستقیم و غیرمستقیم یک متغیر را بر متغیر دیگر اندازه گرفته و مقدار آنها را با هم مقایسه کند. از مزایای دیگر تحلیل مسیر آن است که ما را قادر می سازد همبستگی بین دو متغیر را به صورت مجموع مسیرهای ساده و مرکب تجزیه کنیم، برخی از این مسیرها به گونه اساسی اثر غیرمستقیم بر معنا دارند و برخی دیگر احتمالا فاقد این ویژگی هستند. تجزیه همبستگی را می توان به روش های مختلف انجام داد. یک روش مبتنی بر شکل کاهش یافته معادله ساختاری است که در آن متغیر وابسته فقط بر حسب متغیرهای برونزا بیان می شود. روش دیگر آن است که از معادله تحلیل مسیر است، که متاسفانه کاربرد آن نیز در تجزیه همبستگی ها پیچیده است.

تجزیه همبستگی از این جهت مهم است که هم اطلاعاتی درباره فرآیندهای علی به دست می دهد، و هم از طریق آن می توان مناسبت و کفایت مدل را وقتی برخی پیوندها در ابتدا حذف شده باشند، مورد آزمون قرار داد. اگر مدل درست تدوین شده باشد، مقدار همبستگی تجربی بین دو متغیر باید برابر با مجموع مسیرهای ساده و مرکبی باشد که آن دو متغیر را با هم مرتبط می سازد. اگر این تساوی برقرار نباشد نشانه آن است که مدل احتمالا به گونه نامناسبی تدوین شده است، و در نتیجه نیاز به تجدید نظر دارد، اگر در مدل هیچ اتصالی حذف نشده باشد، تجزیه همبستگی نمی تواند به عنوان آزمون آن مدل به کار رود، زیرا رابطه بین همبستگی تجربی و مجموع مسیرهای ساده و مرکب در چنین موقعیتی یک نوع اتحاد ریاضی است.

تحلیل مسیر برای تجزیه همبستگی

تحلیل مسیر را می توان برای تجزیه همبستگی به صورت ۴ مولفه به کار برد:

آثار مستقیم، آثار غیرمستقیم، آثار تحلیل نشده و آثار کاذب.

مجموع آثار مستقیم و غیرمستقیم در یک متغیر به خصوص، معرف اثر کلی، و مجموع آثار کاذب و تحلیل نشده بیانگر اثر غیر علی است. تبیین اثر مستقیم یک متغیر ساده است، زیرا در واقع همان ضریب مسیر است.

آثار غیر مستقیم به این دلیل به وجود می آید که یک متغیر می تواند به عنوان متغیر میانجی، رابطه بین متغیرهای دیگر را تعدیل کند.

ممکن است آثار غیرمستقیم بسیاری وجود داشته باشد که تعداد آنها بستگی به تعداد متغیرهای میانجی دارد.

وقتی دو متغیر معلول متغیر سوم باشند که قبلا در زنجیره ظاهر شده است، همبستگی بین دو متغیر هم منعکس کننده رابطه علی بین آنها و هم منعکس کننده اثر کاذب متغیر سوم است. سرانجام، آثار تحلیل نشده ناشی از عامل های برونزای همبسته با یکدیگر است. اثرکلی، برحسب تعریف، مجموع دو نوع تعیین کننده یعنی اثر مستقیم و غیر مستقیم است.

محدودیت های تحلیل مسیر

روش تحلیل مسیر به این دلیل محبوبیت یافته است که برآورد نقش نسبی متغیرها را در یک شبکه علی امکان پذیر، و پژوهشگر را ناگزیر می سازد ساختار علی زیربنای متغیرها را آشکار نماید. اما دارای این محدودیت است که نمی تواند ساختار علی زیربنایی را تایید کند؛ یعنی بیان می کند که نقش نسبی متغیرها بر یکدیگر چیست، اما ساختار علی مورد نظر را محقق نمی سازد. چون علت باید قبل از معلول باشد،‌ ترتیب زمانی وقوع متغیرها در تهیه نمودار مسیر باید محقق باشد. برای اطلاعات درباره ترتیب احتمالی متغیرها در دنیای واقعی ناگزیر هستیم به مفاهیم نظری و شعور عادی خود متکی باشیم. گاه مفاهیم ترتیب زمانی متغیرها ناقص و برقراری نمودار مسیر گمراه کننده خواهد بود. هرچند تحلیل مسیر مطالب بسیار مهمی عرضه می کند، اما محدودیت ها بالقوه آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد. برخی از این محدودیت  به شرح زیر است:

تحلیل مسیر می تواند فرضیه های علی را ارزشیابی کند و در برخی از موقعیت ها نیز دو یا چند فرضیه علی را بیازماید. اما هرگز نمی تواند جهت علیت را محقق سازد.

تحلیل مسیر زمانی مفید است که فرضیه های روشنی برای آزمون، یا تعداد کمی فرضیه که همه آنها را بتوان در یک نمودار واحد نشان داد، در باشد.

تحلیل مسیر در مرحله اکتشافی کاربرد اندکی دارد. این روش را نمی توانیم در موقعیت هایی که حلقه بازخورد در فرضیه ها گنجانده شده است، به کار ببریم.

در نمودار مسیر، همه روابط باید از طریق رگرسیون چندمتغیری آزمون پذیر باشند.

همه متغیرهای مداخله گر باید در تحلیل رگسیون چند متغیری به عنوان متغیرهای وابسته عمل کنند. بنابراین همه آنها باید دارای مقیاسی فاصله ای باشند. اندازه های طبقه ای یا ترتیبی ( رتبه ای) تحلیل مسیر را ناممکن می سازد.

سفارش مدل سازی معادلات ساختاری و از جمله انجام تحلیل مسیر پذیرفته می شود.

با استفاده از بخش نظرات در انتهای صفحات سایت، می توانید سوالات و نظرات خود را پیرامون آن مطلب درج نمایید یا اینکه نظرات سایر دانش پژوهان را بخوانید. برای جستجو میان کامنتها از Ctrl + f استفاده نمایید. ضمنا از طریق ایمیل از پاسخ ما به سوال خود مطلع خواهید شد.
برچسب ها

سيد مجتبي فرشچي

کارشناسی ارشد خود را در رشته آمار کاربردی از دانشگاه شهید بهشتی تهران گرفته ام. بعنوان مدیریت این شرکت، مایلم با کیفیت ترین خدمات و آموزش را در زمینه مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزارهای Lisrel و Amos به محققان و دانشجویان کشور ارائه نماییم.

‫۷۰ نظرها

  1. با عرض سلام خدمت شما.
    بنده در پایان نامه ارشد خود از روش تحلیل مسیر استفاده میکنم و از نرم افزار لیزرل برای تجزیه و تحلیل استفاده میکنم.
    متاسفانه در این زمینه هیچ گونه اطلاعاتی ندارم .
    اگر ممکنه بنده رو در این مقوله راهنمایی کنید. خدا خیرتان دهد.
    یه سوال دیگه هم دارم.
    مطالب تعریفی در باره تحلیل مسیر در هیچ مقاله ای نیست که بخواهم به ان استناد کنم.
    اگر ممکنه یه منبعی به این توضیحاتتون بدید ممنون میشم واما سوال اینکه ممکنه یه شماره تماس یا ادرس ایمیلی برای بنده ارسال کنید تا بتونم از راهنمایی های شما استفاده کنم؟ ممنون

    1. سلام. پاسخ شما که توسط همکار خوبمان خانم دهقان آماده شده است:
      تحلیل مسیر:
      تحلیل مسیر زمانی استفاده می شود که اثرات مستقیم و غیر مستقیم متغیر مستقل روی متغیر وابسته مد نظر باشد.
      تحلیل مسیر تعمیم یافته روش رگرسیون چند متغیره در ارتباط با تدوین مدل های علی است.
      تحلیل مسیر یک روش پیشرفته آماری است که به کمک آن می توان علاوه بر تاثیر مستقیم، تاثیرات غیر مستقیم هر یک از متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته را نیز شناسایی کرد.
      بنابراین مهمترین مزیتی که تحلیل مسیر نسبت به روش رگرسیون دارد، این است که در روش تحلیل رگرسیون، تنها قادر به شناسایی تاثیرات مستقیم هر متغیر مستقل بر متغیر وابسته هستیم، اما در روش تحلیل مسیر علاوه بر تاثیرات مستقیم، امکان شناسایی تاثیرات غیر مستقیم هر یک از متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته نیز وجود دارد.
      علاوه بر این، در تحلیل مسیر می توان میزان کاذب بودن روابط بین متغیرها را نیز نشان داد. یعنی چقدر از این روابط ناشی از متغیر مستقل مورد نظر و چقدر ناشی از متغیرهای خارج از تحلیل می باشد.
      تحلیل مسیر زمانی استفاده می شود که علاوه بر متغیر اصلی مستقل و متغیر اصلی وابسته، متغیر میانجی یا متغیر تعدیلگر وجود داشته باشد.
      مهم ترین بخش در تحلیل مسیر، رسم نمودار به صورت روابط بین متغیرهای مستقل و وابسته می باشد.
      منبع:
      ۱. راهنمای جامع کاربرد اس پی اس اس در تحقیقات پیمایشی (تحلیل داده های کمی)، نوشته دکتر کرم حبیب پورگتابی و دکتر رضا صفری شالی، انتشارات متفکران، چاپ ششم، پاییز ۱۳۹۴.
      ۲. مدل یابی معادلات ساختاری با کاربرد نرم افزار لیزرل، نوشته دکتر حیدرعلی هومن، انتشارات سمت، چاپ اول، تابستان ۱۳۸۴.

      برای ارتباط با خانم دهقان و طرح سوالات دیگر با شماره ۰۹۱۹۸۱۸۰۹۹۱ در پیام رسان ها (تلگرام، سروش، …) ارتباط بگیرید.

  2. با سلام.
    برای به دست آوردن اثرات غیر مستقیم و اثرات کل در پی ال اس از کدام مسیر باید رفت؟
    اگر لطف کنید مسیر را بهم بگید ممنون میشم.

    1. سلام
      در پی ال اس اثرات کل در خروجی متنی بوت استرپینگ موجود هست، ولی برای اثرات غیر مستقیم باید از آزمون سوبل استفاده بشه.

    1. سلام. باید برای تمام متغیرهای مستقل اصلی و فرعی (میانجی) و متغیر وابسته اصلی رگرسیون گرفته شود و ضریب بتا یادداشت شود و در مرحله بعد با توجه به خطای استاندارد و ضریب بتا، با آزمون سوبل تی استیودنت و ضریب بتا رابطه غیر مستقیم به دست آید و از جمع اثرات مستقیم و غیر مستقیم ( ضریب بتا مستقیم و غیر مستقیم) تحلیل مسیر انجام شود. و مشخص شود که چه مسیر و با چه ضریبی تاثیر بیشتری دارد

      1. سلام
        میشه لطف کنید بفرمایید خطای استاندارد را از کجا باید پیدا کنم؟
        کدوم قسمت خروجی، خطای استاندارد را نشون میده؟
        برای انجام آزمون سوبل

  3. سلام وقت بخیر و ممنون از سایت خوبتون
    من سوالاتی در مورد نرم افزار pls دارم
    اینکه ضرائب مسیر آیا می تونه منفی و یا کمتر از ۰.۴ باشه ؟
    و اینکه تو آزمون آماره تی اگه کمتر از ۱.۹۶ تو بعضی از متغیرها داشته باشیم باید مدل را تغییر دهیم ؟
    تو تحلیل اینایی که کمتر از مقدار ۰.۴ و ۱.۹۶ هستن موندم
    ممنون می شم اگه راهنماییم کنید.

    1. سلام. بله ضریب می تواند منفی و کمتر از ۰.۴ باشد.
      اگر مقدار تی ولیو کمتر از ۱.۹۶ هست به دو صورت باید عمل بشه. اگر بین متغیرهای پنهان هست که یعنی رابطه این دو متغیر معنی دار نیست. اگر بین متغیر پنهان و سوال مربوط به آن هست باید یا سوال اصلاح شود و یا اگر تعداد سوالات کمتر از ۳ نمی شود حذف شود.
      شما حتما باید یک منبع برای این نرم افزار مطالعه بفرمایید.

  4. من برای تحلیل فرضیات پایان نامه باید از روش معادلات ساختاری استفاده می کردم. الان که فصل چهار رو از آماریست تحویل گرفتم میبینم که از روش تحلیل مسیر استفاده شده. آیا تحلیل مسیر همون معادلات ساختاریه؟؟؟؟؟؟

    1. تحلیل مسیر بخشی از معادلات ساختاری هست.
      معادلات ساختاری با نرم افزار لیزرل یا اسمارت پی ال اس انجام می شود. و به غیر از تحلیل مسیر مراحل دیگری نیز دارد.

  5. با سلام و احترام
    نحوه تفسیر ضرایب مسیر در PLS چگونه است؟
    اگر ضریب منفی باشد و مقدار T بالاتر از ۱.۹۶ باشد چگونه تفسیر می شود؟
    اگر ضریب منفی باشد و مقدار T کمتر از ۱.۹۶ باشد چگونه تفسیر می شود؟
    اگر یک متغیر تعدیل گر که بر رابطه متغیر مستقل و وابسته تاثیر می گذارد و ضریب مسیرش منفی است اما T بالاتر از ۱.۹۶ دارد چگونه تفسیر می شود؟

    1. سلام. برای معنی داری رابطه یا تاثیر حتما مقدار T بیشتر از ۱.۹۶ باشد.
      اگر ضریب منفی بود یعنی تاثیر گذاری معکوس هست. یعنی متغیر مستقل و وابسته رابطه عکس با هم دارند.
      در تعدیلگری منفی و مثبت مهم نیست و فقط مقدار T باید معنی دار باشد تا اثر تعدیلگری داشته باشد.

  6. سلام
    آقای فرشچی از اینکه به سوالات افراد پاسخ می دهید متشکرم
    من یک سوال از شما داشتم و آن اینکه اگر در pls2 ضریب مسیر بین دو متغیر پنهان منفی باشد و مقدار تی آن از ۱.۹۶ بالاتر باشد چگونه تفسیر می شود آیا می توان گفت که با توجه به اینکه ضریب مسیر متغیر مستقل x بر متغیر وابسته y منفی است بنابراین رابطه بین آنها معکوس است و با در نظر گرفتن مقدار تی آنها که از ۱.۹۶ بالاتر است پس فرضیه تایید می شود یعنی با افزایش متغیر xمتغیر y افزایش می یابد. و این با رابطه معکوس بودن بین دو متغیر که در قسمت ضریب مسیر به آن اشاره شد منافاتی ندارد.
    با سپاس فراوان

    1. سلام. اگر ضریب منفی و معنی دار هست، یعنی رابطه معکوس هست و معنی دار. یعنی با افزایش متغیر مستقل متغیر وابسته کاهش می یابد.
      اگر در فرضیه رابطه مثبت و معنی دار مد نظر باشد و ضریب منفی و معنی دار باشد، فرضیه رد می شود.

  7. سلام .روز بخیر…من یکسر ی نتایج انالیزتحلیل مسیر برای مقا له ام دارم که توسط یک متخصص آمار انجام شده ( مدت زمانی گذشته) ولی احساسم اینه که نواقصی داره..با توجه به اینکه من پرسشنامه ها رو ندارم چطور میتونم بفهمم که آیا کامل و درسته یا نه ؟…ممنون

    1. سلام. وقت بخیر
      هم باید داده های خام شما در اکسل موجود باشد و هم پرسشنامه. برای بررسی باید مجدد خروجی ها از نرم افزار گرفته شوند.

  8. سلام وقت بخیر
    می خواستم بدونم در مدل یابی اگر داده ها ی گمشده داشته باشیم می توانیم تحلیل رو انجام بدیم یا ایموس جواب نمیده
    مثلا هر نفر سه پرسشنامه باید پر کنه ولی بخشی از صفحه هات پرسشنامه جواب داده نشده
    اون فرد رو کلا باید خذف کنیم ؟
    برای مدل یابی منحصرا منظورم هست
    برای ایموس

    1. سلام. در ایموس، داده گمشده نباید وجود داشته باشد. می توانید با میانه یا مد جایگذاری نمایید (اگر تعداد داده های گمشده کم است).

  9. با سلام و احترام
    آیا در نرم افزار اسمارت پی ال اس همیشه مقدار T بالاتر از ۱.۹۶ می باشد و هیچگاه این مقدار منفی نخواهد بود؟ حتی اگر اگر ضریب مسیر منفی باشد، مقدار T بالاتر از ۱.۹۶ خواهد بود؟

    1. سلام. در اسمارت پی ال اس از قدر مطلق T استفاده می شود و همیشه مثبت است. اما می تواند کمتر یا بیشتر از ۱.۹۶ باشد.

  10. سلام
    من پرسشنامم استاندارد هست و الان داده هام رو جمع کردم و دارم فصل چهارم رو با pls انجام میدم ولی در قسمت روایی واگرا قسمت بارهای عرضی روایی تایید نمی شود یعنی برای بعضی از متغیر هام عدد روی قطر اصلی کوچکتر هست. چی کار می تونم بکنم؟

    1. سلام. باید در مواردی که روایی تایید نمی شود یا مجدد داده جمع آوری شود یا سوالی که باعث عدم واگرایی می شود حذف گردد.

  11. سلام و عرض خسته نباشید
    وقتی بوت استراب دو مسیر غیر معنی دار است چه راهکاری میشه داد؟
    مثلن پرسشنامه ای را که استاندارد است در ایران پخش کردیم و پس از طی مراحلی که به ضریب معنی داری مدل رسیدیم ۲ مسیر بوت استراب غیر معنی دار شده یعنی بایستی بیخیال مدل شویم؟

    1. سلام. اگر مدل برازش مناسب دارد یعنی آن دو مسیر معنی دار نشده و رابطه رد می شود.
      اگر برازش مدل پایین هست باید بررسی کنید که با حذف این رابطه ها برازش بهتر می شود یا خیر.
      اگر حذف باعث بهبود شود باید رابطه ها از مدل حذف شود. یعنی مدل اصلاح شده ارائه دهید.

  12. سلام. در مورد تحلیل معادلات ساختاری (SEM) که با AMOS تست شده است، در ارتباط با مجموع اثرات استاندارد شده (standardized total effects) وزن تاثیر بین چه بازه ای قرار دارد؟ (آیا بین ۰ تا ۱ است)؟ و چگونه رتبه بندی می شود؟ ایا می توان بر مبنای کوهن گفت که پایین ۰/۵ اثر ضعیف و بالای ۰/۸ اثر شدید است؟ تشکر

  13. با عرض سلام ممنون از پاسخگویی مناسب تون.
    سوالی درباره تحلیل روابط غیر مستقیم و … داشتم.
    حقیقتش تمامی مدل ها رو براورد کرد ولی ضرایب مؤثر در روابط غیر مستقیم و کاذب و تحلیل نشده رو هرچی خوندم متوجه نشدم.
    اگه ممکنه یه راهنمایی کنید که یک متغیر به چه صورت اثر غیر مستقیم میتونه داشته باشه؟
    و اینکه مقدار ضریب تاثیر اون متغیر چقدر میشه و چطوری محاسبه میکنند؟
    خیلی ممنونم از سایت خوبتون.

    1. سلام. در کتاب های نرم افزارهای معادلات ساختاری در بخش تحلیل مسیر کاملا توضیح داده شده است.
      اثرات غیر مستقیم با وجود متغیر میانجی از ضرب دو مسیر مستقیم به دست می آید و مقدار تی از طریق آزمون سوبل.
      اثرات کل از مجموع اثرات مستقیم و غیر مستقیم حاصل می شود.

  14. سلام
    ببخشید من تحلیل مسیر انجام دادم. اما نمی دونم که اثرات غیر مستقیم را از کجای نرم افزار پیدا کنم.
    از نرم فازار لیزرل استفاده کردم.
    ممنون میشم راهنماییم کنید

    1. سلام. از برگه خروجی لیزرل اثرات غیر مستقیم.
      البته می توانید از ضرب، ضریب های استاندارد مستقیم نیز به دست آورید. و تی ولیو را از آزمون سوبل استفاده کنید.

  15. با سلام و احترام

    لطفا راهنمایی بفرمایید محاسبه ضرایب همبستگی در آموس درصورتی که متغیر واسطه ای داشته باشیم به چه صورت خواهد بود.

    به عنوان مثال برای جواب دادن به این سوال که آیا آسیب پذیری زیستی به واسطه افزایش توجه معطوف به خود با احساس ضعف در کنترل هیجان رابطه دارد?
    باید چه فرمانی به آموس داد و جواب آن در چه جدولی قابل دسترسی است.

    باتشکر

    1. سلام و عرض ادب. برای بررسی تاثیر متغیر میانجی باید از اثرات غیر مستقیم استفاده کنید. ماتریس همبستگی در خروجی های این نرم ا فزار گزارش می شود. ولی برای بررسی تاثیر متغیر میانجی مناسب نیست

  16. درود جناب فرشچی

    سوالی برای بنده در AMOS پیش اومده که بین دور اهی من رو گذاشته که آیا روش من تحلیل مسیر است یا معادلات ساختاری؟!

    چنان چه من یک مدل ساختاری را در قسمت متغیر وابسته نهان با یک نشانگر با استفاده از تکنیک صفر کردن ضریب خطای نشانگر و ۱ قرار دادن فلش از سمت متغیر به ناشنگر ران کرده باشم این جز کدام روش محسوب خواهد شد؟
    گفتنی است اگر نمره کل متغیر وابسته را نیز به صورت متغیر قابل مشاهده با مستطیل به جای بیضی رسم کنم باز هم نتابج یکسان خواهد بود ولی برای گزارش در مقاله isi نیاز به کمک شما دارم.
    ممنونم

  17. سلام توی پی ال اس متغیر میانجی و تعدیلگر چطوری انتخاب میشن؟ به عبارتی اگر متغیر میانجی داشتیم برای اینکه نشون بدیم که این متغیر میانجی هست باید چکاری بکنیم؟؟

    1. سلام. متغیر میانجی مثل متغیر وابسته و مستقل در مدل رسم می شود ولی برای متغیر تعدیلگر بنا به اسمی یا طیفی بودن آن روش های مجزایی است.
      شما می توانید به کتاب آموزش نرم‌افزار اسمارت پی ال اس مراجعه نمایید

  18. لطفا مسیر خواندن یک فایل اکسل در لیزرل را راهنمایی کنید.من فایل اکسل رو روی دسکتاپ ذخیره کردم و از لیزرل گزینه file بعد import data زدم و در کادر باز شده جلویfile of type : Excle(*xls) را انتخاب کردم و فایل مورد نظرم رو پیدا کردم ولی ارور داد
    آیا مسیر رو اشتباه رفتم ؟

    1. تحلیل مسیر همان رگرسیونی است که با spss هم انجام میشه و همه متغیرهای مدل در این حالت آشکار یا مشاهده پذیر هستند.با این تفاوت که متغیرهایی که وارد مدل میشن همزمان میتونن نقش وابسته,مستقل و یا میانجی رو بازی کنند.و امکان بررسی همزمان روابط در مدلهای شلوغ با تحلیل مسیر امکان پذیر است و اینکه باید متغیرها رو از طریق میانگین یا مجموع سوالات مرتبطشون بسازیم.
      اما زمانی که متغیر مکنون داریم که از طریق چند سوال پرسشنامه اندازه گیری میشه و نمیخاهیم متغیرها رو با میانگین و یا مجموع سوالات مرتبطشون بسازیم از معادلات ساختاری باید استفاده کرد

    1. سلام. ضریب مسیر مستقیم رو پیکان های مدل درج شده است.
      ضریب مسیر غیر مستقیم از ضرب ضریب مسیر های مستقیم به دست می آید.
      و مقدار تی ولیو از طریق آزمون سوبل محاسبه می شود.

  19. سلام وقت بخیر
    آیا در مدل معادلات ساختاری اگر در مسیر مستقیم معنادار نشود امکان معناداری در مسیر غیر مستقم وجود دارد؟
    این جمله استاد راهنمای من است. من می توانم به صورت مستند ایشان را راضی نمایم؟
    ” شرط معنی داری ضرایب غیر مستقیم معنی داری مسیر مستقیم است پس نمی توانیم بگوییم این مسیرغیرمستقیم معنی دار است ”
    ممنون از لطف شما.

    1. سلام. وقتی مسیر غیر مستقیم معنی دار است که مسیرهای مستقیم تشکیل دهنده آن معنی دار باشد.
      وگرنه اصلا نمی توان مسیر غیر مستقیم را تایید کرد که بتوان معنی داری آن بررسی شود

  20. سلام روزبخیر
    من از نرم افزار smart PLS استفاده کرده ام.
    برای تحلیل داده های اعداد داخل دایره (متغیرهای مستقل درون زا) در نمودار تحلیل مسیر نشان دهنده چه می باشند؟
    برای تحلیل شدت رابطه ها از اعداد روی فلش استفاده میشود و یا درون دایره؟

    1. سلام. در درون دایره مربوط به متغیرهای وابسته عدد وجود دارد و این عدد همان ضریب تعیین یا آر اسکوئر می باشد.
      برای تحلیل شدت رابطه از اعداد روی فلش استفاده می شود.

  21. سلام جناب آقای فرشچی
    اگر در برخی از مسیرها ضریب R2 در حد ضعیف تفسیر شود چه تحلیلی می توان استنتاج کرد؟
    اگر در برخی مسیرها Q2 منفی باشد چه تحلیلی دارد؟

    1. سلام. اگر شاخص R2 و Q2 پایین یا منفی باشد یعنی مدل ساختاری برازش مناسب ندارد.

  22. با سلام و عرض خسته نباشید.
    یه سوالی داشتم ازتون لطف میکنید راهنمایی بفرمایید.
    فرضیه ای که در تحلیل مسیر مینویسیم به صورت رابطه است. یعنی به این صورت که متغیر x با متغیر y رابطه مثبت و مستقیم دارد. حالا اگر تحلیل نتایج به گونه ای بشه که رابطه معنادار نشه اما در مدل اصلاح شده اثر معنادار داشته باشیم. در تفسیر نتایج بایذ از عبارت ارتباط استفاده کنیم؟یعنی اشتباه نیست که بگیم متغیر x با y رابطه مثبت و معناداری داشت؟

    1. سلام. رابطه با همبستگی و اثر با رگرسیون سنجیده می شود. اگر ضریب همبستگی معنادار باشه میگن رابطه معنادار است و اگر ضریب مسیر معنادار باشه میگن اثر معنادار است.
      مثبت و منفی بودن هم با علامت ضریب، تعیین میشه.

  23. سلام خسته نباشید.من توی مدلم رابطه مستقیم بین دو متغیر را نکشیدم .در واقع مدل به این صورت است کهaروی bاثر داره و bروی c اما فرضیه ای مطرح کردم که متغیر aبا میانجیگری متغیر b بر cاثر میگذارد.حالا چطور باید فرضیم را رد یا تایید کنم؟از نرم افزار plsهم استفاده میکنم. و نمیخوام هم در مدل مسیر مستقیم aبه cرا رسم کنم.

  24. سلام و وقت به خیر
    من مدلی را با استفاده از نرم افزار آموس برازش کرده ام. یکی از ضرایب مسیر استاندارد بیشتر از یک هست.(۱/۰۹) معنی این عدد چیست؟چون می دانم که برای تعیین مجموع تاثیر کتغیرهای مستقل بر متغیر وابسته باید ضرایب مسیر را با هم جمع کنیم. اما بالای یک بودن این ضریب باعث می شود مجموع تاثیرات بیشتر از ۱۰۰ شود.
    سپاس از پاسخگویی شما

    1. سلام. این به معنی بیش برازشی سوال می باشد.
      اول باید داده های این سوال اصلاح شود اگر باز هم درست نشد سوال حذف می شود. چون اعتبار کاذب به مدل می دهد

  25. سلام من فردا دفاع پایان نامه دارم ممنون میشم در خصوص این جدول آماری که با نرم افزار AMOS انجام شده یه توضیح مختصری بفرمایید.
    مقادیر ضریب مسیر و آماره t فرضیه‏های مرتبط با مسیرهای مدل اولیه تحقیق
    فرضیه ضریب مسیر آماره t نتیجه
    ممنوعیت های اعمال شده بر کشور  صادرات کالاها ۴۸/۰- ۶.۲۶ تایید فرضیه
    ممنوعیت های اعمال شده بر کشور  واردات کالا ۶۸/۰- ۵.۲۵ تأیید فرضیه
    • فرضیه مربوط به مسیر اول مدل: ممنوعیت های اعمال شده بر کشور جمهوری اسلامی در خصوص صادرات در صنعتی داورسازی ایران تاثیر معنا داری دارد.
    مقدار آماره t مربوط به فرضیه مسیر اول برابر ۶.۲۶ می باشد که از ۹۶/۱ بزرگتر است بنابراین می‏توان گفت که مسیر مربوطه در سطح ۹۵ درصد معنادار می‏باشد و فرضیه مربوط به این مسیر تأیید می‏گردد. بنابراین یافته اول این پژوهش به شرح زیر می¬باشد:
    ممنوعیت های اعمال شده بر کشور جمهوری اسلامی در خصوص صادرات در صنعتی داورسازی ایران تاثیر معناداری دارد.
    • فرضیه مربوط به مسیر دوم مدل: ممنوعیت های اعمال شده بر کشور جمهوری اسلامی در خصوص واردات در صنعتی داورسازی ایران تاثیر معنا داری دارد.
    مقدار آماره t مربوط به فرضیه مسیر اول برابر ۵.۲۵ می باشد که از ۹۶/۱ بزرگتر است، بنابراین می‏توان گفت که مسیر مربوطه در سطح ۹۵ درصد معنادار می‏باشد و فرضیه مربوط به این مسیر تأیید می‏گردد. بنابراین یافته دوم این پژوهش به شرح زیر می¬باشد:
    ممنوعیت های اعمال شده بر کشور جمهوری اسلامی در خصوص واردات در صنعتی داورسازی ایران تاثیر معناداری دارد.

  26. سلام و وقت بخیر. من تحلیل عاملی تاییدی دارم و یک فرضیه تاثیرگداری A بر B دارم با پی ال اس کار کرده ام ضریب مسیر ۰.۶۱۱ شده و تی آماری ۱.۴۷۷ در سطح پی کوچکتر از ۰.۰۰۱ آیا فرضیه ام رد است؟

  27. سلام وقتتون بخیر. من ضریب مسیر رابطه مستقیم دو تا از متغیرهام خیلی پایینه (۰/۲) ولی در کل مدلم برازشش خوبه باید اون مسیر رو حذف کنم؟ یه سوال دییگه هم داشتم اینکه اگه برای اینکه مدل معنی دار شه مجبور شیم رابطه مستقیم رو حذف کنیم ولی رابطه ی غیر مستقیم معنادار باشه . میتونیم رابطه ی غیرمستقیم رو ارائه بدیم.

    1. سلام.
      یک رابطه وقتی حذف می شود اولا معنی دار نباشد یعنی مقدار تی ولیو مربوط به آن کمتر از ۱.۹۶ باشد دوما حذف آن باعث برازش بهتر مدل شود. در این موارد مدل اصلاح شده هم علاوه بر مدل اصلی گزارش می شود.
      وقتی رابطه ی مستقیم و غیرمستقیم وجود دارد هدف مقایسه ی این دو رابطه هم هست. بنابر این نمی توان یکی را جایگزین دیگری کرد

  28. با سلام
    اگر در ازمون روایی واگرا در pls ازمون htmt ضریب یکی از متغیرها با یکی از عاملها ۰/۹۳۴ شود یعنی کمی بیشتر از ۰/۹ باید چکاری انجام دهم؟ در صورتی که دو ازمون دیگر روایی واگرا یعنی فورنل و بارهای تقاطعی جواب داده اند.

    1. سلام.طبق منابع، برای روایی واگرا دو روش فورنل و لاکر کفایت میکنه. اگر روش HTMT جواب نداده با کمی اغماض می توان روایی واگرا رو تایید کرد.

  29. با سلام
    در جدول رابطه مستقیم، غیرمستقیم و مجموع تاثیرات استاندارد که در ایموس به دست آمده، رابطه مستقیم معنادار و غیر مستقیم بی معنی و مجموع تاثیرات استاندارد معنادار شده است این را چگونه تفسیر کنم.
    ممنون

    1. سلام.
      مجموع تاثیرات از تاثیر روابط مستقیم و غیر مستقیم به دست می آید که همیشه از هر دوی آنها بزرگتر است. بنابراین معنی داری آن دور از انتظار نیست

  30. سلام در نرم افزار آموس چگونه متغیر مداخله گر و تعدیلگر را ترسیم نماییم؟ برای مثال وقتی اقدام به ترسیم فلش بودم که نوک پیکان در وسط یک رابطه برسد اما امکان پذیر نبود. با تشکر

    1. سلام.
      باید متغیر تعدیلگر از ضرب دو متغیر وابسته و متغیری که نقش تعدیلگر دارد ساخته شود و بعد به عنوان متغیر مستقل وارد مدل شود.
      در کل لیزرل و ایموس برای متغیر تعدیلگر مناسب نیستند و باید از اسمارت پی ال اس استفاده کنید: http://www.smartpls.ir

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا

سلام دانش پژوه عزیز؛

1- بهترین راه ارتباط با ما (سفارش انجام تحلیل آماری یا مشاوره یا سوال) واتساپ می باشد. زیرا لازم است قبل از هر پاسخی، فایلهای ارسالی شما بررسی شوند. فایلهایی مثل پرسشنامه، داده ها، مدل و فرضیات و امثال آن. یا اینکه به متخصص مربوطه ارجاع گردید.

شرکت آماری اطمینان شرق

بستن
بستن
Open chat
1
سلام. چنانچه قصد سفارش تحلیل دارید، می توانید از طریق واتساپ {09198180991} با ما ارتباط بگیرید.
یا روی این آیکن واتساپ کلیک کنید:
Powered by