تحليل مسير  - Path Analysis

 

تحليل مسير که براي نخستين بار از سوي سوول رايت توسعه يافت گسترش روش هاي رگرسيون و در حقيقت، کاربرد رگرسيون چندمتغيري در ارتباط با تدوين بارز مدل هاي علي است. هدف آن به دست آوردن برآوردهاي کمي روابط علي بين مجموعه اي از متغيرهاست. روابط بين متغيرها در يک جهت جريان مي يابد و به عنوان مسيرهاي متمايزي در نظر گرفته مي شود.

مفاهيم تحليل مسير در بهترين صورت از طريق ويژگي عمده آن يعني نمودار مسير که پيوندهاي علي احتمالي بين متغيرها را آشکار مي سازد، تبيين مي شود. براي تهيه نمودار مسير، اسامي متغيرها را نوشته و از هر متغير پيکاني به سوي متغير ديگري که معتقديم در آن تاثير دارد رسم مي کنيم. براي درک بهتر مطلب ارجح است بين نمودارهاي درونداد و برونداد تمايز قايل شويم. نمودار درونداد از پيش براي کمک به تحليل رسم مي شود و بيانگر پيوندهاي علي پيش بيني شده از سوي فرضيه پژوهشگر است. اما نمودار برونداد آنچه را که واقعا در نتيجه تحليل آماري به دست آمده است نشان مي دهد.

تحليل مسير چه کاري مي تواند انجام دهد؟ آنچه با اجراي اين روش مي توان انجام داد، بررسي الگوي روابط بين چندين متغير است، در حالي که رابطه احتمالي علي ميان آنها تاييد و رد نمي شود. روشن است که اگر دو يا چند فرضيه علي از پيش تعيين شده را بتوان در يک نمودار مسير درونداد نمايش داد، اندازه هاي نسبي ضرايب مسير در نمودار برونداد ممکن است بيان کند که کدام يک از آنها از طريق داده ها بهتر پشتيباني مي شود.

نخستين گام در تحليل مسير، تعيين يک مدل ساختاري پيش تجربي است که همه متغيرهاي مورد علاقه پژوهشگر را در بر مي گيرد. مدل ساختاري شامل يک مجموعه معادله ساختاري است که روابط علي ممکن بين متغيرها را توصيف مي کند. در اين فرآيند ابتدا يک سلسله مراتب علي مطرح مي شود که درآن برخي متغيرها ممکن است علت احتمالي متغيرهاي ديگر باشد، اما به طور قطع نمي تواند معلول آنها باشد. به بيان ديگر، ترتيب متغيرها به گونه اي است که متغيري که در مرتبه بالاتر اين سلسله مراتب قرار دارد ممکن است علت متغير مرتبه پايين تر از آن باشد، اما بعيد است متغير پايين تر علت متغير مرتبه بالاتر از آن باشد.

 

تجزيه همبستگي هاي مشاهده شده:

يکي از مزاياي عمده تحليل مسير آن است که پژوهشگر را قادر مي سازد که آثار مستقيم و غيرمستقيم يک متغير را بر متغير ديگر اندازه گرفته و مقدار آنها را با هم مقايسه کند. از مزاياي ديگر تحليل مسير آن است که ما را قادر مي سازد همبستگي بين دو متغير را به صورت مجموع مسيرهاي ساده و مرکب تجزيه کنيم، برخي از اين مسيرها به گونه اساسي اثر غيرمستقيم بر معنا دارند و برخي ديگر احتمالا فاقد اين ويژگي هستند. تجزيه همبستگي را مي توان به روش هاي مختلف انجام داد. يک روش مبتني بر شکل کاهش يافته معادله ساختاري است که در آن متغير وابسته فقط بر حسب متغيرهاي برونزا بيان مي شود. روش ديگر آن است که از معادله تحليل مسير است، که متاسفانه کاربرد آن نيز در تجزيه همبستگي ها پيچيده است.

تجزيه همبستگي از اين جهت مهم است که هم اطلاعاتي درباره فرآيندهاي علي به دست مي دهد، و هم از طريق آن مي توان مناسبت و کفايت مدل را وقتي برخي پيوندها در ابتدا حذف شده باشند، مورد آزمون قرار داد. اگر مدل درست تدوين شده باشد، مقدار همبستگي تجربي بين دو متغير بايد برابر با مجموع مسيرهاي ساده و مرکبي باشد که آن دو متغير را با هم مرتبط مي سازد. اگر اين تساوي برقرار نباشد نشانه آن است که مدل احتمالا به گونه نامناسبي تدوين شده است، و در نتيجه نياز به تجديد نظر دارد، اگر در مدل هيچ اتصالي حذف نشده باشد، تجزيه همبستگي نمي تواند به عنوان آزمون آن مدل به کار رود، زيرا رابطه بين همبستگي تجربي و مجموع مسيرهاي ساده و مرکب در چنين موقعيتي يک نوع اتحاد رياضي است.

تحليل مسير را مي توان براي تجزيه همبستگي به صورت 4 مولفه به کار برد:

آثار مستقيم، آثار غيرمستقيم، آثار تحليل نشده و آثار کاذب.

مجموع آثار مستقيم و غيرمستقيم در يک متغير به خصوص، معرف اثر کلي، و مجموع آثار کاذب و تحليل نشده بيانگر اثر غير علي است. تبيين اثر مستقيم يک متغير ساده است، زيرا در واقع همان ضريب مسير است.

آثار غير مستقيم به اين دليل به وجود مي آيد که يک متغير مي تواند به عنوان متغير ميانجي، رابطه بين متغيرهاي ديگر را تعديل کند.

ممکن است آثار غيرمستقيم بسياري وجود داشته باشد که تعداد آنها بستگي به تعداد متغيرهاي ميانجي دارد.

وقتي دو متغير معلول متغير سوم باشند که قبلا در زنجيره ظاهر شده است، همبستگي بين دو متغير هم منعکس کننده رابطه علي بين آنها و هم منعکس کننده اثر کاذب متغير سوم است. سرانجام، آثار تحليل نشده ناشي از عامل هاي برونزاي همبسته با يکديگر است. اثرکلي، برحسب تعريف، مجموع دو نوع تعيين کننده يعني اثر مستقيم و غير مستقيم است.

 

محدوديت هاي تحليل مسير:

روش تحليل مسير به اين دليل محبوبيت يافته است که برآورد نقش نسبي متغيرها را در يک شبکه علي امکان پذير، و پژوهشگر را ناگزير مي سازد ساختار علي زيربناي متغيرها را آشکار نمايد. اما داراي اين محدوديت است که نمي تواند ساختار علي زيربنايي را تاييد کند؛ يعني بيان مي کند که نقش نسبي متغيرها بر يکديگر چيست، اما ساختار علي مورد نظر را محقق نمي سازد. چون علت بايد قبل از معلول باشد،‌ ترتيب زماني وقوع متغيرها در تهيه نمودار مسير بايد محقق باشد. براي اطلاعات درباره ترتيب احتمالي متغيرها در دنياي واقعي ناگزير هستيم به مفاهيم نظري و شعور عادي خود متکي باشيم. گاه مفاهيم ترتيب زماني متغيرها ناقص و برقراري نمودار مسير گمراه کننده خواهد بود. هرچند تحليل مسير مطالب بسيار مهمي عرضه مي کند، اما محدوديت ها بالقوه آن نيز بايد مورد توجه قرار گيرد. برخي از اين محدوديت  به شرح زير است:

تحليل مسير مي تواند فرضيه هاي علي را ارزشيابي کند و در برخي از موقعيت ها نيز دو يا چند فرضيه علي را بيازمايد. اما هرگز نمي تواند جهت عليت را محقق سازد.

تحليل مسير زماني مفيد است که فرضيه هاي روشني براي آزمون، يا تعداد کمي فرضيه که همه آنها را بتوان در يک نمودار واحد نشان داد، در باشد.

تحليل مسير در مرحله اکتشافي کاربرد اندکي دارد. اين روش را نمي توانيم در موقعيت هايي که حلقه بازخورد در فرضيه ها گنجانده شده است، به کار ببريم.

در نمودار مسير، همه روابط بايد از طريق رگرسيون چندمتغيري آزمون پذير باشند.

همه متغيرهاي مداخله گر بايد در تحليل رگسيون چند متغيري به عنوان متغيرهاي وابسته عمل کنند. بنابراين همه آنها بايد داراي مقياسي فاصله اي باشند. اندازه هاي طبقه اي يا ترتيبي ( رتبه اي) تحليل مسير را ناممکن مي سازد.

اعتماد به شرکت اطمينان شرق؛

داده ها، پرسشنامه، پروپوزال، تحليل ها و اطلاعات شخصي شما کاملا محرمانه تلقي شده و در اختيار ديگران قرار نخواهد گرفت.

شرکت مشاوره و مدل سازي آماري ”اطمينان شرق“

مطمئن ترين و تخصصي ترين در سراسر کشور، با قيمت مناسب تر

براي انجام معادلات ساختاري با Lisrel & Amos

سايت آماری برای انجام مدل سازي معادلات ساختاري با نرم افزارهاي ليزرل و آموس

خانواده اطمينان شرق:

 

سايت اصلي شرکت آماري: 

spss-iran.ir

 

سايت ويژه تحليل با SPSS

spss-iran.com

 

سايت تخصصي نرم افزارهاي Eviews و Microfit:

eviews-iran.ir

 

سايت مدل يابي معادلات ساختاري پي ال اس:

smartpls.ir

 

سايت تحليل سلسله مراتبي -ahp- با اکسپرت چويس:

expertchoice.ir

Text Box: تاييد صلاحيت شده مرکز آمار  ايران

تماس با تحليلگر Lisrel و يا Amos 

پاسخگويي توسط خانم دهقان :

9099071743  (مشاوره تلفني ليزرل)

09198180991   (ويژه تهران)

 09158193379  (ساير استانها)

02188247683 (تلفن ثابت-تهران)

05137410739  (ثابت دفتر مشهد)

04136610647  (تلفن ثابت-تبريز)

05632232526 (تلفن ثابت-بيرجند)

ايميل :

mojtaba.farshchi@gmail.com

تلگرام براي سفارش کار:

@dehghan_hadise (09198180991)

کانال تلگرام شرکت:

@spss_iran

آدرس شرکت: مشهد، بلوار شهيد قرني، چهارراه مجد، ط 4، واحد 406

آرم ثبت شده شرکت آماري اطمينان شرق

کلیپ کوتاه معرفی این شرکت آماری را ببینید:

 

می توانید با کلیک بر روی آیکن مربوطه به صورت تمام صفحه مشاهده نمایید.

دانلود

جايزه داريد!! اگر مطمئن تر از ما يافتيد!  :

1- گواهينامه صلاحيت شرکت آماري از مرکز آمار ايران

2- نماد اعتماد الکترونيک

نماد اعتماد را در تمام صفحات سايت مي توانيد ببينيد.

اصالت يک وب سايت را با گواهي هاي قانوني آن مي توان سنجيد